Hakaret ve Tehdit Suçlarında Sosyal Medya Delilleri

Sosyal medyada hakaret ve tehdit, bugün ceza soruşturmalarının en sık konularından biridir ve bu dosyalarda sonucu çoğu zaman delilin nasıl toplandığı belirler. Bu yazıda sosyal medya hakaret delili olarak nelerin kullanılabileceğini, WhatsApp yazışmalarının ve ekran görüntülerinin delil değerini, şikayet sürecini ve dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.

Sosyal Medyada Hakaret ve Tehdit Suçları

Hakaret

Türk Ceza Kanunu’na (TCK) göre bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek hakaret suçunu oluşturur. Hakaretin mağdura sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle yöneltilmesi de aynı şekilde cezalandırılır. Mağdurun bulunmadığı bir ortamda yapılan hakaretin cezalandırılabilmesi için ise fiilin en az üç kişiyle iletişim kurularak işlenmesi gerekir.

Hakaretin alenen, yani belirsiz sayıda kişinin algılayabileceği şekilde işlenmesi cezayı artırır. Herkese açık bir sosyal medya paylaşımı veya yorum, uygulamada aleniyet bakımından bu kapsamda değerlendirilir. Hakaret kural olarak şikayete bağlıdır; ancak kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakarette şikayet aranmaz.

Tehdit

Bir kişiyi kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle korkutmak tehdit suçudur. Tehdidin mesajla, yorumla veya sesli mesajla yapılması suçun oluşmasına engel değildir. Hayata veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit şikayete bağlı değildir; malvarlığına yönelik veya başka bir kötülük yapacağından bahisle yapılan tehdit ise şikayete tabidir.

Sosyal Medya Hakaret Delili Olarak Neler Kullanılır?

Sosyal medya içerikleri kolayca silinebildiği ve değiştirilebildiği için delillerin zamanında ve doğru biçimde kayda alınması gerekir. Uygulamada şu deliller kullanılır:

• Paylaşımın, yorumun veya mesajın ekran görüntüsü,
• İçeriğin internet adresi (URL) ve hesabın profil bağlantısı,
• Noter aracılığıyla yaptırılan tespit,
• Savcılık aracılığıyla platformlardan ve internet servis sağlayıcılarından istenen kullanıcı ve IP bilgileri,
• Cihaz üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ve tanık beyanları.

Ekran görüntüsü nasıl alınmalı?

Ekran görüntüsünde içeriğin kendisi, paylaşan hesabın kullanıcı adı, paylaşım tarihi ve mümkünse sayfanın adresi birlikte görünmelidir. Sadece metni kesip alan veya bağlamı göstermeyen görüntüler sonradan tartışmaya açık hale gelir. Hesabın profil sayfasının da ayrıca kaydedilmesi, kimliğin tespitinde yararlı olur.

Noter tespiti ve bilirkişi incelemesi

İçeriğin silinme ihtimali yüksekse noter aracılığıyla tespit yaptırılabilir. Noter tespiti, içeriğin belirli bir tarihte yayında olduğunu resmi olarak belgeler. Soruşturma sırasında savcılık da içeriğin tespiti ve cihazların incelenmesi için bilirkişi görevlendirebilir.

Hesap kime ait?

Sosyal medya dosyalarının en kritik noktası, paylaşımı yapan hesabın gerçekten şüpheliye ait olup olmadığıdır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre hesabın sanığa ait olduğu ve paylaşımı onun yaptığı IP kayıtları, abone bilgileri ve diğer delillerle araştırılmadan mahkumiyet kararı verilmesi eksik inceleme sayılır. Yurt dışında bulunan platformlardan bilgi alınması uzun sürebilir ve her zaman sonuç vermeyebilir; bu nedenle hesabın kişiyle bağlantısını gösteren diğer ipuçlarının da kaydedilmesi önemlidir.

WhatsApp Yazışmaları ve Ekran Görüntüleri Delil Olur mu?

WhatsApp ve benzeri mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar ceza yargılamasında delil olarak kullanılabilir. Ceza muhakemesinde delil serbestisi ilkesi geçerli olduğundan, hukuka uygun yolla elde edilmiş her türlü kayıt mahkemece değerlendirilir. Ancak delilin gücü, nasıl elde edildiğine ve doğrulanabilir olup olmadığına göre değişir.

Size gönderilen mesajlar

Kişinin kendisine gönderilen hakaret veya tehdit içerikli mesajları delil olarak sunması hukuka aykırı değildir; çünkü mesajın muhatabı zaten kendisidir. Bu mesajların ekran görüntüleri şikayet dilekçesine eklenebilir.

Ekran görüntüsünün sınırları

Ekran görüntüleri kolayca düzenlenebildiği için karşı taraf bunların gerçek olmadığını ileri sürebilir. Bu durumda ekran görüntüsü tek başına değil, bir delil başlangıcı olarak değerlendirilir. Mesajların doğruluğu, telefonun incelenmesi, cihazın imajının alınması veya karşı tarafın telefonundaki kayıtlarla karşılaştırma yoluyla teyit edilebilir. Bu nedenle mesajların bulunduğu telefonun ve sohbetin silinmeden saklanması gerekir.

Başkasının telefonundan alınan yazışmalar

Başka bir kişinin telefonuna izinsiz girilerek elde edilen yazışmalar, hukuka aykırı delil niteliği taşıyabilir ve hükme esas alınmayabilir. Ayrıca bu davranış, haberleşmenin gizliliğini veya özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir. Delil elde etmek amacıyla bu yola başvurulmamalıdır.

Grup sohbetleri ve sesli mesajlar

WhatsApp grubunda mağdurun bulunmadığı bir ortamda en az üç kişiye hitaben yapılan hakaret de suç oluşturabilir. Kapalı gruplarda aleniyet unsurunun oluşup oluşmadığı ise grubun büyüklüğü ve dışarıya açık olup olmadığına göre ayrıca değerlendirilir. Sesli mesajlar da delil olarak sunulabilir; ancak bir konuşmanın karşı tarafın haberi olmadan gizlice kaydedilmesi, Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre ancak ani gelişen ve başka türlü delil elde etme imkânı bulunmayan istisnai durumlarda hukuka uygun kabul edilmektedir.

Şikayet ve Yargılama Süreci

Şikayet; karakola, jandarmaya veya savcılığa yapılabilir. Şikayet dilekçesinde olayın tarihi, hesabın veya telefon numarasının bilgileri ve delillerin listesi açıkça belirtilmelidir. Ekran görüntüleri düzenli bir biçimde dilekçeye eklenmeli, varsa noter tespiti de sunulmalıdır.

• Şikayet süresi: Şikayete bağlı hallerde failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır.
• Uzlaştırma: Şikayete bağlı hakaret ve tehdit dosyalarının bir kısmında dava açılmadan önce uzlaştırma yoluna gidilir.
• Görevli mahkeme: Hakaret ve tehdit davaları kural olarak asliye ceza mahkemelerinde görülür. Eskişehir’de ikamet eden bir mağdurun şikayeti de yerel savcılık tarafından alınır; dosyanın hangi yerde görüleceği suçun işlendiği yere göre belirlenir.

İçeriğin internetten kaldırılması veya erişimin engellenmesi ise ceza davasından ayrı bir başvuru konusudur ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Karşılık vermek yerine delilleri kaydetmek gerekir. Hakaretin karşılıklı olması halinde mahkeme taraflardan biri veya ikisi hakkında cezadan indirim yapabilir ya da ceza vermekten vazgeçebilir.
• Hesabı engellemeden önce profil bilgileri ve içerikler kaydedilmelidir; engelleme sonrasında bu bilgilere erişim zorlaşabilir.
• Telefon değiştirilecekse sohbet yedekleri alınmalı, delil niteliğindeki mesajlar silinmemelidir.
• Eleştiri ile hakaret arasındaki sınır ifade özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilir; sert ama olaya dayanan eleştiriler her zaman hakaret sayılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Ekran görüntüsü tek başına mahkumiyet için yeterli mi?

Karşı taraf içeriği kabul ediyorsa ekran görüntüsü yeterli olabilir. İnkar halinde ise hesabın ve mesajın sanığa ait olduğu teknik inceleme ve diğer delillerle desteklenmelidir.

Sahte hesaptan hakaret eden kişi bulunabilir mi?

Savcılık, platformlardan ve servis sağlayıcılardan IP ve abone bilgilerini isteyebilir. Ancak yurt dışındaki platformlar her zaman bilgi vermediği için fail her dosyada tespit edilemeyebilir.

Paylaşım silindiyse yine de şikayet edebilir miyim?

Evet. Silinmeden önce alınmış ekran görüntüleri, noter tespiti veya içeriği gören tanıkların beyanları delil olarak kullanılabilir.

WhatsApp’tan gelen tehdit mesajı için ne yapmalıyım?

Mesajı silmeden saklayın, gönderen numarayı ve tarihi gösteren ekran görüntüsünü alın ve savcılığa veya kolluk birimine şikayette bulunun. Hayata yönelik tehditlerde şikayet süresi aranmasa da zaman geçirmeden başvurmak delillerin korunması açısından önemlidir.

Bu yazı Av. Musab Tayyib Altınkaynak tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olaylar için hukuki görüş yerine geçmez. Son güncelleme: Ekim 2026.