Boşanmada Ziynet Eşyası Kimin Hakkı? İade Davası ve İspat

Boşanma sürecinde en sık yaşanan uyuşmazlıklardan biri, düğünde takılan altınların ve takıların kime ait olduğudur. Boşanmada ziynet eşyası konusunda Yargıtay’ın yerleşik bir yaklaşımı vardır: Düğünde kadına takılan ziynetler, kim tarafından takılmış olursa olsun kural olarak kadına aittir. Bu yazıda ziynetlerin aidiyetini, iade davasında ispat yükünü ve düğün fotoğrafı, video kaydı gibi delillerin nasıl değerlendirildiğini anlatıyoruz.

Ziynet Eşyası Nedir?

Ziynet eşyası; bilezik, altın, broş, kolye, küpe, set takım gibi değerli süs eşyalarını ifade eder. Uygulamada en çok düğün ve nişan törenlerinde takılan takılar uyuşmazlık konusu olur. Evlilik süresince kadına hediye edilen takılar da ziynet eşyası kapsamında değerlendirilebilir.

Boşanmada Ziynet Eşyası Kimin Hakkıdır?

Yargıtay’ın içtihadı birleştirme kararıyla da benimsenen yerleşik görüşüne göre, düğünde kadına takılan ziynet eşyaları kimin tarafından takılmış olursa olsun kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malı kabul edilir. Erkek tarafının akrabalarının taktığı altınlar da bu kurala dahildir.

İstisnalar

• Erkeğe özgü takılar: Kol saati, köstek, kravat iğnesi, kol düğmesi gibi erkeğe takılan veya erkeğe özgü eşyalar erkeğe ait kabul edilir.
• Yöresel örf ve adet: Belirli bir yörede takıların erkeğe ait sayıldığına dair bir örf ve adet varsa, bunu ileri süren taraf ispatlamalıdır.
• Tarafların anlaşması: Eşler aksini kararlaştırmışsa bu anlaşma dikkate alınır.

Mal paylaşımına dahil olur mu?

Kadına bağışlanan ziynet eşyaları karşılıksız kazanılmış sayıldığından kadının kişisel malıdır ve edinilmiş malların paylaşımına dahil edilmez. Bu nedenle ziynet talebi, mal rejimi tasfiyesinden ayrı bir talep olarak ileri sürülür. Mal paylaşımı hakkında bilgi için mal rejimi tasfiyesi yazımıza bakabilirsiniz.

Ziynet Eşyası İadesinde İspat Yükü

Ziynet davalarının sonucunu çoğu zaman ispat yükünün kimde olduğu belirler. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımı şu ilkelere dayanır:

Ziynetlerin kadında olduğu kabul edilir

Ziynet eşyaları kolayca taşınabilen ve genellikle kadının üzerinde veya onun denetiminde bulunan değerli eşyalardır. Bu nedenle hayatın olağan akışına göre ziynetlerin kadında olduğu kabul edilir. Ziynetlerin erkek tarafından alındığını, bozdurulup harcandığını ya da kadın evden ayrılırken götürmesine engel olunduğunu iddia eden kadın, bu iddiasını ispatlamak zorundadır.

Erkeğin ispat yükü

Kadın ziynetlerin erkek tarafından alındığını ispatlarsa ya da erkek bunu kabul ederse, bu kez ispat yükü erkeğe geçer. Erkek, ziynetleri iade ettiğini veya kadının bunları geri istememek üzere verdiğini ispatlamalıdır. Ziynetlerin evin ihtiyaçları, konut ya da araç alımı için bozdurulmuş olması, tek başına kadının iade hakkını ortadan kaldırmaz; bunların dönüşü olmamak üzere verildiğini erkek ispatlamak durumundadır.

Düğün Fotoğrafı ve Video Kayıtları Delil Olur mu?

Düğün fotoğrafları ve video kayıtları, ziynet davalarında en sık başvurulan delillerdendir. Ancak bu kayıtların neyi ispatlayıp neyi ispatlamadığını doğru anlamak gerekir.

• Ziynetlerin varlığı ve miktarı: Fotoğraf ve videolar, düğünde hangi takıların ve ne kadarının takıldığını göstermek bakımından güçlü bir delildir.
• Bilirkişi incelemesi: Mahkeme, kayıtlar üzerinden bir kuyumcu bilirkişiye ziynetlerin cinsini, yaklaşık gramını ve ayarını tespit ettirebilir.
• Sınırları: Kayıtlar, ziynetlerin düğünden sonra erkeğe verildiğini veya erkeğin bunlara el koyduğunu tek başına göstermez. Bu nedenle fotoğraf ve videoların, ziynetlerin akıbetini gösteren başka delillerle desteklenmesi gerekir.
• Orijinal kayıtlar: Kayıtların orijinal halinin saklanması önemlidir. Karşı tarafın kaydın değiştirildiğini ileri sürmesi halinde teknik inceleme yapılabilir.

Diğer Deliller

• Düğünde bulunan veya ziynetlerin bozdurulmasına, alınmasına tanık olan kişilerin beyanları,
• Kuyumcu fişleri, faturalar ve bozdurma kayıtları,
• Bozdurmadan elde edilen paranın konut, araç veya borç ödemesinde kullanıldığını gösteren banka ve tapu kayıtları,
• Taraflar arasındaki mesajlar ve yazışmalar,
• Delil listesinde gösterilmek kaydıyla yemin delili.

Ziynet Alacağı Davası Nasıl Açılır?

Ziynet eşyalarının iadesi, boşanma davasıyla birlikte istenebileceği gibi ayrı bir dava olarak da açılabilir. Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla davaya bakar. Eskişehir’deki aile mahkemelerinde de ziynet talepleri çoğunlukla boşanma davasıyla birlikte görülmektedir. Bu uyuşmazlıklar dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.

Talep şekli

Davada ziynetlerin aynen iadesi, bu mümkün olmazsa bedelinin ödenmesi istenir. Ziynetlerin cinsi, adedi, gramı ve ayarı dilekçede mümkün olduğunca açık yazılmalıdır. Altın fiyatları sürekli değiştiğinden bedel genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir; bu nedenle dava belirsiz alacak davası olarak da açılabilir. Davada talep edilen değer üzerinden harç yatırılır ve harç tutarları her yıl güncellenir.

Süre

Yargıtay uygulamasında ziynet eşyalarının iadesi talebinin, boşanmadan doğan haklar için öngörülen bir yıllık zamanaşımına tabi olmadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte zaman geçtikçe tanıklara ulaşmak ve ziynetlerin akıbetini ispatlamak zorlaşacağından talebin gecikmeden ileri sürülmesi yararınızadır.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

• Düğün fotoğraf ve videolarının orijinal kopyaları güvenli bir yerde saklanmalıdır.
• Ortak konuttan ayrılırken ziynetlerin kimde kaldığı mümkünse tanık eşliğinde veya yazılı olarak tespit edilmelidir.
• Ziynetlerin bozdurulmasına rıza gösterilirken, bunların geri verileceğinin yazılı olarak kayıt altına alınması ileride ispatı kolaylaştırır.
• Anlaşmalı boşanma protokolünde ziynetler açıkça düzenlenmelidir; protokolde “ziynetlerin kadında olduğu” yazılmışsa sonradan iade istemek zorlaşır.

Sık Sorulan Sorular

Düğünde erkek tarafının taktığı altınlar da kadına mı aittir?

Kural olarak evet. Yargıtay’ın yerleşik görüşüne göre kadına takılan ziynetler kimin tarafından takılırsa takılsın kadına bağışlanmış sayılır. Aksini ileri süren taraf, yöresel bir örf ve adeti veya taraflar arasındaki anlaşmayı ispatlamalıdır.

Ziynetler bozdurulup ev alındıysa geri istenebilir mi?

Evet. Ziynetlerin ortak ihtiyaçlar için bozdurulmuş olması iade yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz. Erkek, kadının bunları geri istememek üzere verdiğini ispatlayamazsa ziynetlerin aynen ya da bedel olarak iadesine karar verilebilir.

Düğün videosu tek başına yeterli mi?

Video, ziynetlerin varlığını ve miktarını gösterir; ancak ziynetlerin daha sonra erkeğe geçtiğini tek başına ispatlamaz. Tanık, yazışma veya kuyumcu kayıtları gibi destekleyici delillere ihtiyaç duyulur.

Boşanmadan sonra ziynetler için dava açılabilir mi?

Evet. Ziynet iadesi talebi boşanma davasından sonra ayrı bir dava ile de ileri sürülebilir. Yargıtay uygulamasında bu talebin bir yıllık süreye tabi olmadığı kabul edilse de ispat kolaylığı bakımından gecikmemek gerekir.

Bu yazı Av. Musab Tayyib Altınkaynak tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olaylar için hukuki görüş yerine geçmez. Son güncelleme: Ekim 2026.